آنچه روی داده است ....
انقلاب صنعتی را میتوان به درستی نقطه تمایز دنیای قدیم و جدید بر شمرد مرزی که قلمرو عصر کهن از عصر نو را تعیین میکند و خود سبب تعریف این دو محدوده زمانی متمایز میگردد . به همین دلیل است که بررسی آن یک ضرورت به شمار می آید . به ویزه زمانی که موردی چون نور - موضوعی متحول شده در دو سوی مرز کهن و جدید - در نظر است . این تحول اگرچه در اروپا آغار گردید اما جهان شمولی آن به گونه ای بوده است که بررسی تحول اصلی > نکات مبهم همه جایی ان را شاید با کمی تاخیر بسته به سرعت تاثیر پذیری از آن که در سایر نقاز نیز از جمله ایران کمابیش تجربه شده است .
انقلاب صنعتی که پیامد سیر تحول تکنولوژی را در بر داشت خود حاصل اندیشه بود که مستقیما بر دگرگونی اصول باور بشر تکیه دارد . در بررسی تاثیر این دگرگونی میتوان اذعان داشت که یک روند دو سویه از دو موج بر آمده رخ مینماید . از یک سو دگرگونی در اندیشه آنجاکه صنعت به خدمت میآید > دگگونی در تعریف فضا و خلق آن را سبب میگردد و از سوی دیگر دگرگونی در صنعت و پیروی از آن در دگرگون شدن فضای معماری که خود حاصل اندیشه ای تحول یافته است اندیشه ای از نوع جدید را در معماری به ارمغان میآورد و اینگونه است مه معماری ابزار بروز تولیدات و ابداعات تکنولوی پیشروی میگردد .
موج اول :
صنعت به خدمت میآید
دگرگونی در اندیشه ------------- دگرگونی در معماری
موج دوم :
تکنولوژی نو میردانی مخلص می یابد .
دگرگونی در صنعت ------------ دگرگونی در اندیشه از نوع جدید
این دو موج است که رابطه ای متقابل میان اندیشه و فن آوری را در عصر نو پدید میآورد و بی تردید میتوان گفت که در نتیجه این کنش و واکنشهای پی در پی است که معماری نو متاثر از آن ها ویژگی های خاص خود را می یابد و تعریف میشود .
با انکه تحول در صنعت زاییده اندیهش در گامهای نخست بود اما پس از فروکش این موج افسار گریخت و این مولود خود والد آثاری اندیشه ساز اما نو بیگانه با گذشته گردید و موج دومی را ظاهر ساخت که اگرچه به گمان برخی اندیشه ساز نبود اما میتوان ادعا نمود که در گمان ها و تفکراتی تنو و یا صورتی نو از همان اصول اندیشه های اولیه والد . موثر شد .
در موج نخست اندیشه موثر در کالبد اندیشه نو میباشد که گذشته را رد میکند . فن اوری نو را به خدمت میگیرد تا انچه می أآفرید چیزی باشد که در گذشته نوبده است . در موج دوم تکنولوژی جدید و قابلیت هایص نعت نو با توجه به کاربردی که در معماری میابند . شیفتگی را پدید میآورند که بدون توجه به اصول اندیشه و مفاهیم شروع به خلق معماری و نه معماری بلکه ساختمان سازی میکند . این ساختمان سازی بدلیل خودباختگی در برابر تولیدات و ابداعات تکنولوژی نو اندیشه سای میکند در دو حالت عمده مفاهیم ابزار پیشین نادیده انگاشته شده و عناصر کالبدی و غیر کالبدی معماری در خدمت اندیشه های نو امکانات و ابداعات قرار گرفته و به عبارت دیگر مبانی وجودی خود را از دست میدهند . به نظر میرسد نور یکی از این موراد باشد در این میان فرصتی نیز برای اندیشیدن پیرامون اعتدال گرایی بازگشت به اصل و نوگرایی با زیمنه های تاریخی که نقایص هر دو سوی رابطه میان اندیشه و تکنولوژی زا برطرف مینومود پیدا گردید .
این گرایش که میتوان آنرا موج سوم نامید نه تفکرات والد انقلاب صنعتی را که نفی کامل گذشته را در سر میپروراند و تکنولوژی را اسباب نقص گذشته میدانست کاملا پذیرا بود و نه همترازی بیان معمارانه با بیان تکنولوژی که خود مشغول به اندیشه سازی شده بود و به عنوان اصل میپذیرفت . بلکه به عوان هدف تولید محصولی ناشی از تفکر نو و اصلاح شده بلا تجربیات رخ داده را در سر میپرواند و امکاناتی نو از طریق تحول صنعت را طالب بود . وجود نقایص در هر دو موج پی نیاز پیدایی موج سوم میوشند . در این گرایش مفاهیمی طرد . مفاهیمی خلاق و مفاهیمی با توجه به اندیشه گذشته تاثیرات سوء فقدان انها تمام شده اند .
اگرچه اولین بارتاب های اصلاحی همراه با موج سوم آغاز گزدید اما موج دلباختگی در برابر فن آوری نو و قابلیت های آن همچنان در میان برخی صاحبان اندیشه چونان پایگاهی دارد که این بازتاب ها را هنوز به باور تبدیل ننموده است . به بیان دیگر موج سوم نیاز مند اندیشه ای غالب است . تا بتواند منشاء اثر شود . امروزه تنها با پیایان بخشی از دوران خود به خود شدن ددر قبال صنعت لاست که میتوان به مدد صنعت به منزل گاه آرمانی موج سوم دست یافت . اما به نظر میآید زمان انطباق بشر در صنعت نو و قابلیت هایش و نیز پایان خود باختگی او در برابر آن هنوز به طور کامل فرا نرسیده است . خوشا آنان که پس از رویارویی با تجربیات خود بیشتر از ما به موج سوم پیوسته اند . و افسوس که ما از تجربیات رخ داده برای دیگران > که خود معنای باور به همراه " زمان بودن " است . همچنان غافلیم !! .
نوشته شده توسط پونه