ارگونومي
ارگونومي(Ergonomy) علمي است كه به طراحي ابزار و وسايل مورد نياز براي كار و زندگي انسان را مورد مطالعه قرار ميدهد . واژه ارگونومي از تركيب دو كلمه Ergo به معني تغيير دادن و مناسب كردن و Nomo به معني كار بوجود آمده است . اين علم ، رابطه اسنان را با محيط وسايل مورد نياز كار و زندگي او بررسي ميكند . در واقع ارگونومي توانايي موجود بدن انسان را در انجام فعاليت هاي روزمره زندگي ، مورد مطالعه قرار ميدهد . با استفاده از اين علم وسايل زندگي با وضعيت جسماني افراد سازگار ميشود و با فيزيولوژي و وضعيت جسمي انسان مطابقت داده ميشود .
ارگونومي به طرح روشهاي كار و ابزار و شرايط لازم براي محيط كار مي پردازد ، به طوري كه كار با وضعيت جسماني افراد سازگار شده و نيز با فيزيولوژي و وضعيت انسان مطابقت داشته باشد . هدف از ارگونومي حمايت و حفاظت از افراد آسيب ديده از طريق تسهيل كار و بهداشت كار با توجه به شرايط جسماني اوست . اين هدف مبتني بر روش كار و يا شرايط كار بوده ، شامل تقليل فشار كار ، خستگي و فرسودگي با توجه به محدوديت ها و گنجايش هاي انسان است در ارگونومي سعي بر اين است كه محيط يا شرايط كار را به خاطر شخص تغيير دهند ، اين منظور از طريق تغيير در نحوه انجام كارهاي خسته كننده حاصل ميشود . در نتيجه آسان كردن كار ، اغلب بازده كار را نيز افزايش ميدهد . بنابراين اگر چه هدف ما در ارگونومي ، افزايش بازده كار نيست ، در عين حال ميتوان گفت كه اجراي صحيح ارگونومي اغلب در ازدياد بازده كار نيز موثر است . پس پياده كردن ارگونومي ، هم به نفع كار فرما و هم به سود فردي است كه ارگونومي براي او پياده شده است .
كاربرد اصول ارگونومي براي موفقيت كاري فرد آسيب ديده اهميتي انكار ناپذير دارد . زيرا ارگونومي در بسياري موارد جهت حل مشكلات عملي در حوزه كار يا فراغت فرد آسيب ديده به كار ميرود . در حال حاظر در بسياري از كشور ها ،سرويس هاي توانبخشي حرفه اي اين كمك ها را ارائه ميدهند .
اصولا استخدام آسيب ديدگان و به كار گماري آن ها بيشتر بر اساس نياز هاي شغلي و ظرفيت هاي روحي و جسمي باقيمانده در آن ها انجام ميگيرد . لازم است به اين موضوع اشاره شود كه تطبيق فرد آسيب ديده با كاري كه براي او در نظر گرفته شده عمل صحيحي نيست و فرد آسيب ديده نبايد هر كاري را بپذيرد . آن چه از اهميت بسيار برخوردار است ، اين كمتر توجهي به آن ميشود . علاقه و تجربه فرد آسيب ديده در كاري خاص است پس بايد كار با آسيب ديدگي فرد مطابقت داد و نه فرد آسيب ديده را با كار . يعني بايد كار مورد نظر فرد را با تغييراتي براي او قابل انجام نمود و نه بالعكس .
روندي كه بايد براي كاربرد اصول ارگونومي در مناسب سازي كار در پيش گرفته شود به اين قرار است :
1- باقيمانده توانايي فرد آسيب ديده مشخص شود
2- مشخصات كار بايد تعيين گردد
3- اعمال بدني لازم براي هر قسمت بايد تعيين شود .
4- مشخصات كاري فرد آسيب ديده با رضايت ميتواند انجام دهد ارائه شود .
5- مشخصات كاري كه فرد آسيب ديده با سختي ميتواند انجام دهد ، تعيين شود
6- مشخصات كاري كه فرد آسيب ديده توانايي انجام آن را ندارد معلوم شود .
7- اهداف فرد آسيب ديده از كار مشخص شود
8- محل كار براي دسترسي فرد معلول و سهولت حركت او مناسب سازي شود
9- كمك هاي مورد نياز فرد آسيب ديده براي كار ارائه شود
10- فرد آسيب ديده در حين انجام كار ارزشيابي شود
11- اصلاحات و تغييرات نهايي انجام شود
12- از اين كه فرد آسيب ديده از كار خود راضي است و به نياز هاي خود دست يافته است اطمينان حاصل شود .
براي اطلاعات بيشتر ميتوانيد به مقالات خانم دكتر گيسو قائم ( دكتراي معماري و شهرسازي ) در دانشگاه شهيد بهشتي مراجعه نماييد .
با همين موضوع
نظرات
نظر شما
- لطفا در مورد موضوع و در صورت امکان فارسي بنويسيد، ممنون!
- اگر نظر خصوصي و يا غير مرتبط به موضوع داريد، لطف کنيد و از فرم تماس استفاده کنيد، ممنون!