آجر و نقوش در نيشابور

آجر . د وست قدیم معماران

همانگونه که در بین النهرین خاک مناسب فن آجر سازی را گسترش داد . در ایران نیز فراوانی این خاک استفاده از آن را متداول کرد و موجب مهارت بسیار معماران ایرانی نیز در فن ساخت آجر و کاربرد آن شد ..

ویژگی فیزیکی و شیمیایی آجر از یک سو و تولید آسان و سازگاری آن با طبیعت این سرزمین از سوی دیگر زمینه را برای کاربرد فراوان ان در معماری ایران مهیا ساخت . هر چند نقش آجر در معماری امروز ایران به لحاظ تحول در شیوه های ساخت و ساز و احداث ساختمانهای بلند مرتبه . کم رنگ شده هیچ گاه فراموش نمی گردد و کم و بیش این ماده در ساخت نما استفاده میشود .

این پایبندی و استفاده مکرر از آجر در معماری ایران را باید اضافه بر مقاومت و پایداری آجر از ارزشهای زیبایی شناسی آن دانست به طوریکه پوشش آجر بر قامت بنا . آن را اصیل متین و بردبار و استوار نشان میدهد . رنگ اخرایی آجر به ویژه در زمینه آسمان آبی ایران زیبایی چشمگیری خلق میکند که کمتر میتوان مشابه آن را در سایر مصالح به کار رفته در ساختمان و به ویژه مصالح جدید دید . خشت و آجر از گدشته های بسیار دور مونسانی صبور برای مردمان این مرز و بوم هستند و خاطره روز های تلخ و شیرین را در خود دارند . کمتر کسی را میتوان سراغ داشت که از بوی عطر خشت در کوچه های باران خورده به وجد نیاید ...
 

چرا که هنوز چندان از خاطره روزهای تلخ و شیرین را در خود دارند . کمتر کسی را میتوان سراغ داشت که از بوی عطر خشت و آجر در کوچه های باران خورده به وجد نیاید . چرا که هنوز چندان از خاطره روز هایی که آجر فرش حیاط هر بعد الظهر تابستان آب پاشی میشد تا اهالی خانه را برای نوشیدن چای عصر گرد هم آورد .

 دور نشده ایم هر چند صنعت آهن و شیشه ما را واداشته است تا بر این همسفر تاریخی مان بی مهری روا داریم هنوز میل طبیعیمان تکیه بر دیوار آجری است ..

شناسایی آجر مرغوب ..

اجر با منظور های مختلف در ساختمان مورد استفاده قرار میگیرد و به عنوان یک ماده پر کننده جرزها پوشش سقف یا کف تزیین نما و یا سطوح بام . از این رو آجر ها با کیفیت و ویژگی های متفاوت تهیه میشوند که برخی از درجه مرغوبیت زیادی برخوردارند و میتوانند فشار زیاد را تحمل کنند و باربر باشند . برخی دیگر به عنوان نماساز بنا کاربرد دارند و ویژگی های رنگی یا بافت سطحی در آنها از اهمین خاصی برخوردار است . آجر های مورد استفاده در قسمت هایی که فشار باربر آنها زیاد نیست تنها نقش پر کننده در بنا را دارند . بدیهی است که مصرف کننده با توجه به ویژگی های محل مصرف اقدام به تهیه آجر مورد نیاز میکند .