این روز ها مرتب دوستانی از حج می آیند  . افرادی که از گوشه و کنار دنیا در مدت زمان محدودی جمع شده و اعمالی را به جا آورده و به موطن خود باز میگردند . این روز ها و یا شاید هر سال مراسمی برپا میشود بی انکه ذره ای از مشکلات دنیای اسلام برطرف شود . به راستی خاصیت این همه تجمع چیست ؟ به راستی اهداف واقعی حج در اسلام پیاده یشود ؟ و اگر نمیشود ما چه میکنیم ؟ ایا جز برای رفع تکلیف به حج نمیرویم ؟ حضرت علی اینده اسلام و مسلمین را چنین پیشگویی کرده اند : پوستین در زمستان برای دفع سرماست اما اگر کسی آن را وارونه بپوشد نه تنها گرما دارد ، بلکه له صورت مضحک و مسخره هم در میآید . اسلام نیز چنین شده است . اسلام هست اما اسلام بی خاصیت و بی اثر ، اسلامی که نمیتواند حرکت و نیرو و بصیرت بدهد . پس اگر فقط از تمدن اروپایی انتقاد و از فرهنگ اسلامی تمجید کنیم و بعد بپنداریم که روح اسلام همین است که ما داریم و منتظر باشیم مردم دنیا از ما پیروی کنند کاری از پیش نمیرود . تعبیر احیای تفکر اسلامی که از سوی اقبال اورده شده است بیانگر وضعیت کنونی مسلمانان و نیاز ان ها به تغییرات و اصلاحات اساسی است . البته اصل تغییر از خود قرآن است . ( ای کسانی که ایمان آورده اید چون خدا و پیامبر ، شما را به چیری فرا خوانده اند که به شما حیات میبخشند ، آنان را اجابت کنید .
در حقیقت مسلمان ها مرده اند . و باید راهی برای زنده نگه داشتن آن ها داشته باشیم . یکی از علائم حیات جنبش و آگاهی است . انسان به هر نسبت که آگاهی بیشتر داشته باشد ، حیات بیشتری دارد و هر قدر که بی خبر تر باشد ، مرده تر است . همچنین به هر نسبت که تحرک بیشتری دارد زنده تر و هر قدر که ساکن تر باشد مرده تر است . اما متاسفانه در جامعه ما هر کسی تا وقتی ساکت باشد مورد تعظیم و اکرام خواهد بود ، اما همین که به راه افتاد و یک قدم برداشت ، نه تنها کسی کمکش نمیکند ،بلکه سنگ مخالف است که به طرف او پرتاب میشود و این یک نشانه جامعه مرده است . یکی دیگر از علائم حیات یک جامعه میزان همبستگی بین افراد آن است . خاصیت مردگی ، تلاش و متفرق شدن اعضا از یکدیگر است . آیا ما مسلمین امروزی هم همین طور هستیم ؟ یا اینکه مسلیمن بیشتر مساعیشان صرف جنگ و دعوا با هم اختلافات داخلی میشود ؟ اقبال مدعی است که از تاریخ مردن تفکر اسلامی پانصد سال میگذرد . پانصد سال پیش اندلس یکی از شریف ترین اعضای پیکر اسلامی را از مسلمانان گرفتند ، اما مسلمانان گرفتند ، اما مسلمانان چنان سرگردم جنگ شیعه و سنی بودند که کسی اصلا متوجه این واقعه نشد و امروز هم سالهاست که دشمنان اسلام ، فلسطین را از دست مسلمین بیرون اورده اند و مسلمین ساکت نشسته اند . پیامبر اکرم در حدیثی میفرمایند اگر یک عضو بدن درد بگیرد ، سایر اعضا چنان به تکاپو  میافتند که دیگر شخص خوابش نمی برد . حالا همدردی ما با مردم فلسطین چیست ؟ اگر واقعا همدردی نیست ، پس ما مسلمان نیستیم . و حج ما حج نیست . اتحاد ما معنایی ندارد و فقط معطوف به همان سی چل روز حج است . پس دیگر عبادت در کعبه جز جنبه تشریفات و جنبه فردی آن هیچ گونه سودی برای دنیای اسلام ندارد . وای که چقدر با اهداف ابر قدرت ها یکی هستیم .

             ای قوم به حج رفته کجایید کجایید ؟ .. مقصود همین جاست بیایید بیایید ....